افسردگی هایی که به درمان مقاومند، اثرات مثبتی که طرح واره ها دارند

افسردگی مقاوم به درمان، یکی از معضلات بهداشتی درمانی در جهان است که هزینه های زیادی را به جامعه تحمیل می نماید. پژوهشگران برای برطرف این مشکل و کاهش تبعات آن، برنامه موسوم به طرح واره درمانی را مورد آزمایش قرار داده و بر فواید آن تأکید دارند.

افسردگی هایی که به درمان مقاومند، اثرات مثبتی که طرح واره ها دارند

به گزارش خبرنگاران، با وجود پیشرفت در علت شناسی، داروشناسی و مشخصه های زیستی عصبی و همچنین معرفی چندین طبقه از داروهای ضدافسردگی، هنوز هم حدود 10 تا 60 درصد از افراد مبتلابه اختلال افسردگی اساسی به داروهای ضدافسردگی پاسخ نمی دهند و نشانه های مقاومت در برابر درمان را نشان می دهند. این امر سبب افزایش مشکل در کارنمودهای شغلی- اجتماعی، سلامت جسمانی و افکار خودکشی شده و باعث استفاده هر چه بیشتر از سرویس های خدمات بهداشت روانی می شود؛ بدین ترتیب افسردگی مقاوم به درمان، یک مشکل عظیم برای دست اندرکاران بهداشت روانی تلقی می شود.

به بیان متخصصان، افسردگی مقاوم به درمان، همان افسردگی اساسی است که به یک یا دو دوره درمانی (با دوز و مدت زمان کافی) پاسخ نمی دهد. بنابراین بهتر است از درمان هایی که برای افراد مقاوم به درمان طراحی شده است استفاده شود تا در زمان و هزینه صرفه جویی شود، یکی از این درمان ها، به طرح واره درمانی معروف است. بر اساس نظریه طرح واره درمانی، بیماران مبتلابه اختلالات خلقی، طرح واره های ناسازگاری دارند که منجر به تشدید نشانه های این اختلال می شود. رویکرد طرح واره درمانی، بر الگوهای خودویرانگر، احساس و رفتاری که از دوران کودکی فرد تکرار می شوند، تمرکز می نماید.

در این خصوص و در پژوهشی که توسط محققین کشور صورت گرفته است، اثربخشی طرح واره درمانی بر شدت افسردگی و افکار خودکشی در بیماران مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان مورد آنالیز قرار گرفته است.

به گفته محققین فوق، طرح واره درمانی جنبه های گسترده ای از زندگی فرد را دربر می گیرد و اساساً برای مسائل رفتاری و هیجانی که دوام زیاد دارند به کار برده می شود و ازآنجاکه افراد مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان، مسائل هیجانی پایداری دارند، انتظار می رود به بهبودی آن ها یاری کند.

در پژوهش مورداشاره فوق، محققین دانشگاه لرستان، با استفاده از پرسشنامه های استاندارد مربوط به افسردگی و افکار خودکشی، اطلاعات مورد احتیاج خود را از بیماران مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان در بخش روان پزشکی بیمارستان های نفت و صدوقی اصفهان جمع آوری نموده و سپس این اطلاعات و داده ها را با روش های آماری، تجزیه وتحلیل و آنالیز کردند.

نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که طرح واره درمانی به طور معنی دار و قابل توجهی منجر به کاهش افسردگی و افکار خودکشی در افراد می شود.

در تبیین این یافته ها، ترانه مؤذنی، محقق گروه روانشناسی دانشگاه لرستان و همکارانش می گویند: با توجه به اهمیت آسیب های دوران کودکی در بیماران مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان و تأکید طرح واره درمانی بر باورهای ناکارآمد به وجود آمده در دوران کودکی تا بزرگسالی، این طرح واره از اصول و فنون زیادی استفاده می نماید تا آن ها را بازسازی و تغییر دهد. در این راستا می توان گفت عناصر طرح واره درمانی متشکل از روینمودهای شناختی- رفتاری، دلبستگی، روابط شیئی، سازه گرایی و روان کاوی در قالب یک مدل درمانی هستند. درنتیجه منطقی به نظر می رسد که طرح واره درمانی با ترکیب روینمودهای مختلف (دلبستگی و روابط شیئی) در قالب یک مدل درمانی در درمان بیماران مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان مؤثر واقع شود.

به گفته محققان فوق: طرح واره درمانی با کارکردن بر صدای درونی شده والدین و عمیق ترین سطح شناخت یعنی طرح واره ها، یاری می نماید تا بیماران به ریشه افکار خود، آگاهی یابند و با استفاده از آزمون کردن اعتبار درستی طرح واره و پیداکردن تعریفی جدید از شواهد تأییدنماینده یا ردنماینده آن، طرح واره و افکار ناخودآیند منتج از آن را زیر سؤال ببرند و دیدگاه جدید به خود، جهان و آینده پیدا نمایند. افراد مبتلابه افسردگی طی سال های متمادی اطلاعات هم خوان با طرح واره را برجسته می نمایند و اطلاعات ناهمخوان با آن را نادیده می گیرند و این روند را در کلیه سطوح زندگی تداوم می بخشند.

به اعتقاد مؤذنی و همکارانش: طرح واره درمانی که خلاصه هایی از پاسخ های سالم فرد، شناسایی ریشه طرح واره و افکار ناکارآمد است، بهترین ابزار یاری نماینده به فرد جهت تشخیص رفتارهای منفی و چگونه جایگزین کردن رفتارهای سالم در زندگی است، که موجب آگاهی فرد نسبت به طرح واره ها می شود و زمینه تغییر را در فرد و به تبع آن در روابط بین فردی و درون فردی فراهم می نماید. همچنین تکنیک های تجربی یاری می نمایند تا بیمار با سازمان دهی مجدد هیجانی، آنالیز خودیادگیری های جدید، تنظیم عاطفه بین فردی و نیز خود آرامش دهی، زمینه را برای بهبود طرح واره ها مهیا سازد. از سوی دیگر بیماران می توانند با استفاده از این تکنیک ها به فرضیه آزمایی طرح واره ها بپردازند و با برانگیخته شدن طرح واره ها و ارتباط آن با مسائل کنونی، زمینه برای بینش هیجانی و متعاقب آن بهبود طرح واره ها مهیا می شود.

آن ها می افزایند: استفاده از تصویرسازی ذهنی باعث می شود فرد طرح واره های اصلی را شناخته، ریشه های تحولی آن را درک نموده و این ریشه ها را به زندگی فعلی خود ربط دهد. علاوه بر این موجب ارتقای درک بیمار و یاری به او در جهت حرکت از شناخت عقلانی به سمت تجربه کردن هیجانی می شود. در تکنیک گفتگوی خیالی، بروز هیجانات اصلی مثل خشم، زمینه را برای تخلیه هیجانی مهیا ساخته و باعث فاصله دریافت از طرح واره ها می شود.

تصویرسازی ذهنی به منظور الگوشکنی نیز باعث فاصله دریافت از سبک های مقابله ای اجتناب و جبران افراطی می شود و از سویی نیز باعث فاصله دریافت از سبک های مقابله های اجتناب و جبران افراطی می شود و از سویی با استفاده از تکنیک نوشتن نامه، بیماران فرصتی برای بیان حقوقشان و شناخت احساساتشان می یابند. به عبارت دیگر، در بعد عاطفی، طرح واره درمانی با استفاده از راهبردهای تجربی، باور شناختی که به باور هیجانی گره خورده است را به چالش می اندازد تا بیمار در جلسه درمان با طرح واره هایش علاوه بر سطح شناختی در سطح عاطفی نیز بجنگد. این تکنیک به تخلیه هیجانی فرد یاری می نماید تا فرد احتیاجهای هیجانی ارضا نشده اش را که منجر به شکل گیری طرح واره های ناسازگار شده بشناسد.

این یافته ها که می توانند با توصیه به کارگیری طرح واره درمانی توسط روانشناسان و روان پزشکان، به کاهش مسائل روان شناختی افراد مبتلابه افسردگی مقاوم به درمان منجر شوند، در نشریه ای علمی پژوهشی تحت عنوان ارمغان دانش که توسط دانشگاه علوم پزشکی یاسوج منتشر می شود، به چاپ رسیده اند.

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "افسردگی هایی که به درمان مقاومند، اثرات مثبتی که طرح واره ها دارند" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "افسردگی هایی که به درمان مقاومند، اثرات مثبتی که طرح واره ها دارند"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید